ۇيىقتار الدىندا قانداي تاماق جەۋگە بولادى؟ - كەرۋەن تورابى

ۇيىقتار الدىندا قانداي تاماق جەۋگە بولادى؟

ديەتولوگتار كوبىنە كەشكى ساعات 18:00 نەمەسە 19:00 دەن سوڭ تاماق ىشپەۋگە كەڭەس بەرەدى. بۇل ەرەجە دەنە سىمباتتىلىعى مەن جالپى دەنساۋلىق ءۇشىن ماڭىزدى دەپ سانالادى. ءبىراق ول كەشكە مۇلدەم تاماق ىشپەۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس: 18:00 دەن سوڭ زياندى تاماقتار جەۋگە بولمايدى. مىسالى، كەي ادامدار اش قارىنمەن ۇيىقتاي المايدى. ەندەشە، ارتىق سالماق قوستىرمايتىن جانە ۇيىقتاۋعا كەدەرگى كەلتىرمەيتىن تاعامداردى ۇسىنامىز.

نەگە ۇيىقتاردا كەز كەلگەن تاعامدى جەۋگە بولمايدى؟

تاعامنىڭ قورىتىلۋ دەڭگەيى ءار ءتۇرلى بولىپ كەلەدى. اسىرەسە، مايى مەن كومىرسۋلارى كوپ «ءدامدى» تاعامدار ۇزاق قورىتىلادى. وكىنىشكە وراي، كوپشىلىك قاراڭعى باتىسىمەن سونداي تاعامداردى جەگىسى كەلەدى. ءبىراق حيميالىق قۇرامى وسىنداي تاعامدى جەۋ ارقىلى ءبىز اعزانى ءوزىنىڭ كالورياسىن كەتىرۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرامىز. ەگەر ۇيىقتار الدىندا مايلى تاماق جەپ الساڭىز، مەتابوليزم ءتۇنى بويى ءبىرىنشى كەزەكتە اسقازانعا تاماقپەن بىرگە كەلگەن ليپيدتەردى جۇمساۋعا باعىتتالادى، سودان سوڭ عانا تىندەردەگى ماي تۇزىلىمدەرىنە كىرىسەدى. سوندىقتان تۇندە اعزادا مايدى كەتىرۋ پروتسەسى مۇلدەم بولماۋى دا مۇمكىن.

ال ەگەر ۇيىقتاردا، مىسالى، ەت جەسەڭىز، ول دا جاعىمسىز سالدارلارعا اكەلەدى. ونىڭ قۇرامىنداعى پروتەين ۇزاق قورتىلاتىندىقتان تۇندە تولىققاندى دەمالىس بولمايدى. سوندىقتان ول تۇسكە اسەر ەتۋى مۇمكىن: مىسالى، قورقىنىشتى تۇستەر كورەسىز. سونداي-اق تاڭەرتەڭگە دەيىن اسقازانىڭىزدان اۋىرلىق سەزىنەسىز.

ەندەشە، ۇيىقتاردا نەمەسە ۇيىقتاۋعا ءبىر- ەكى ساعات قالعاندا قانداي تاماق جەۋگە بولادى؟

كوكونىستەردەن باستايىق. ۇيىقتار الدىندا رۇقسات ەتىلەتىن تاعامدار قاتارىنا بۇقتىرىلعان كادى، پىسىرىلگەن كارتوپ پەن گۇلدى قىرىققابات، سۋعا پىسكەن بروككولي، اس جاپىراق (شپينات) جانە سالات جاپىراقتارى جاتادى. وسى كوكونىستەردەن راگۋ نەمەسە پىسىرمە (زاپەكانكا) جاساپ جەۋگە بولادى. بۇل تاعامدارمەن قارىندى تويدىرۋعا بولادى جانە ولاردىڭ دەنساۋلىققا ەش زيانى تيمەيدى.

تامىرلى كوكونىستەردەن ءسابىز بەن قىزىلشا جەۋگە رۇقسات ەتىلەدى. ولاردىڭ قۇرامىندا اس قورىتۋعا كومەكتەسەتىن، اعزادان لاستىقتاردى شىعاراتىن جانە قانداعى «جامان» حولەستەرين دەڭگەيىن ازايتاتىن پەكتيندەر، دارۋمەندەر جانە مينەرالدى زاتتار بار.

ۇيىقتاردا جەۋگە بولاتىن اقۋىزدى ونىمدەر دە بار. تاۋىق ەتى تەز قورىتىلادى جانە ادام اعزاسىنا جاقسى سىڭەدى. كۇركەتاۋىق ەتىن پەشكە پىسىرۋ كەرەك نەمەسە بۋعا دايىنداۋعا بولادى. مۇنداي ەتتەردەن بۋتەربرود جاساپ جەۋگە بولادى: ەت تىلىمدەرىن تۇتاس داقىلدان جاسالعان ديەتالىق نانعا (حلەبتسى) قويىڭىز.

ۇيىقتاردا وملەت پىسىرىپ جەۋگە دە رۇقسات ەتىلەدى. ءبىراق وعان 2-3 جۇمىرتقانىڭ اعىن عانا قولدانعان جون جانە بەتىنە مىندەتتى تۇردە اسكوك پەن اقجەلكەن سەبىڭىز.

بالىق – ۇيىقتار الدىندا جەۋگە بولاتىن كەرەمەت ءونىم. ءبىراق ونىڭ مايى از بولۋى كەرەك. مىسالى: قۇنىسبالىق، حەك، مينتاي، كەتا، كامبالا، اقسەركە، نالىم، كوكسەركە. بالىقتى سۋعا نەمەسە بۋعا پىسىرۋ كەرەك. بالىقتى جۇقالتىرعا وراپ، پەشكە پىسىرسەڭىز، وتە ءدامدى بولىپ شىعادى.

ارىقتاۋ كەزىندە ۇيىقتار الدىندا سۇت قىشقىلدى سۋسىندار ىشۋگە بولادى. ولارعا ايران جانە تابيعي يوگۋرت جاتادى. ۇيىقتاردا ءبىر ستاكان ايران نەمەسە يوگۋرت ىشىپ الساڭىز، ول دەنە پىشىنىنە زيانىن تيگىزبەيدى جانە قارنىڭىزدى تويدىرادى.

ۇيىقتار الدىندا جاڭعاقتار مەن كەپكەن جەمىستەر جەۋگە رۇقسات ەتىلەدى. ءبىراق ولاردى وتە از مولشەردە جەۋ ۇسىنىلادى. مىسالى، جاڭعاقتاردىڭ ىشىنەن بادام جاڭعاعىن تاڭداۋعا بولادى. ونى 10 نان ارتىق جەۋگە بولمايدى، سەبەبى جاڭعاقتار كالوريالى بولىپ كەلەدى. ءبىراق ولاردىڭ قۇرامىندا پايدالى ەلەمەنتتەر كوپ، سوندىقتان جۇيكە جۇيەسىنە جانە ۇيقى ساپاسىنا جاعىمدى اسەر ەتەدى. كەپكەن جەمىستەردىڭ ىشىنەن قاراورىك، ورىك، قۇرما جەگەن ءجون. بۇلاردىڭ ءوزىن ءارقايسىسىنان ءبىر- ەكەۋدەن عانا جەۋ كەرەك. ال ءىنجىر مەن كەپكەن باناندا كومىرسۋلار كوپ بولعاندىقتان ولاردى ۇيىقتاردا جەۋ ۇسىنىلمايدى.

سونداي-اق ۇيىقتار الدىندا بوتقا جەۋگە بولادى. سۇلى جارماسىنىڭ بوتقاسىنا توقتالعان ءجون. ول باسقالارىنا قاراعاندا جىلدام قورىتىلادى جانە اسقازان-ىشەك جولىندا جاعىمسىزدىق تۋدىرمايدى. بوتقانى سۋعا نەمەسە مايلىلىعى وتە تومەن سۇتكە پىسىرىڭىز. سۇلى جارماسىنىڭ ۇساقتالعان ءتۇرىن ەمەس، ءىرى تۇرلەرىن الىڭىز.

ەگەر جاتاردا بالمۇزداق جەگىڭىز كەلسە، بالمۇزداقتان گورى جەمىس مۇزىن جەۋدى ادەتكە اينالدىرعان دۇرىس. ءبىراق جەمىس مۇزىنىڭ دا دۇكەندە ساتىلاتىن ءتۇرىن ەمەس، ءوزىڭىز ۇيدەن دايىنداعان ءتۇرىن جەۋ ۇسىنىلادى. ونى دايىنداۋ ءۇشىن كەز كەلگەن جەمىستى سىعىپ، شىرىنىن قاتىرىپ قوياسىز.

ال ەگەر ۇيىقتاردا ءتاتتى دەسەرت جەگىڭىز كەلسە، دارشىن قوسىلعان الما جەۋ كەرەك. ول ءۇشىن المانى پەشكە 4-6 مينۋتقا سالىپ الاسىز. پەشتەن شىعارعان بويدا دارشىن سەبەسىز جانە ازداپ بال قۇيۋعا بولادى.

قاينار: كەرۋەن تورابى | رەداكتور: ايگەرىم | كورىلىم : 1567 رەت

  • نازارلارىڭىز بىزدە بولسىن

ءسىز قىزىعاتىن مازمۇندار


جۇڭگو جىلجىمالى حابارلاسۋ سەرىكتەستىگى

تەكشەمىزگە قوسىلىڭىز