IT گيگانتتار باسەكەلەسىن قالاي «جۇتىپ الادى»؟ - كەرۋەن تورابى

IT گيگانتتار باسەكەلەسىن قالاي «جۇتىپ الادى»؟

قازىر تسيتسەروننىڭ ەمەس، تسۋكەربەرگتىڭ داۋىرى دەسەدى. راسىندا داIT گيگانتتار ادامزاتتى سوعىسسىز-اق جاۋلاپ، ساناسى ارقىلى باسقارىپ وتىرعانىن ءبىرىمىز بىلسەك، ءبىرىمىز بىلمەۋىمىز مۇمكىن. Facebook، Amazon، Google باستاعان ءىرى ترانسكومپانيالار ءبىر- ءبىر مەملەكەت بولىپ، بولەك وتاۋ قۇرۋعا قاۋقارلى مەگوجوبالارعا اينالدى. بۇل قانشالىقتى قاۋىپتى، سوعان ءمان بەرىپ، كوز جۇگىرتىپ كورەيىكشى.

Forbes تىزىمىندە كەزىندەIT ستارتاپ بوپ باستاعانAmazon، Facebook، Snap، Google سياقتى جاڭا ستارتاپتار قازىر نەگە ەنە الماي جاتىر؟

الەمدىكIT كومپانيالاردىڭ مونوپولياعا بەت العانىن العاش بوپ ۆكونتاكتە جەلىسى مەن تەلەگرام پلاتفورماسىن جاساعان يۆان دۋروۆ بايقادى. ول كەزدە ەشكىم بۇعان ءمان بەرە قويمايدى. دۋروۆApple دى مونوپولياعا بارا جاتىر دەپ ايىپتاعان بولاتىن. ءبىراق مەگاكومپانيالاردىڭ باسقا باسەكەلەس كومپانيالاردى ورعا جىعىپ، ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىن جيناپ، ساۋداعا سالاتىنىن اقش كونگرەسى ايتقانشا، وعان ەشكىم ءمان بەرمەگەنى راس.

كونگرەس مۇشەلەرى مەگاكورپوراتسيالاردى اقش ەكونوميكاسىنا زاردابىن تيگىزەدى، ادام قۇقىعىن اسىرا سىلتەدى دەپ ايىپتادى. ال 2020- جىلى ءتورت ءىرى كومپانيانىڭ باسشىلىعىن   Amazon نان دجەفف بەزوستى، Facebook تەن  مارك تسۋكەربەرگتى، Googl دەن سۋندار پيچايدى جانەApple دەن تيم كۋكتى شاقىرىپ، 6 ساعاتتىق تەلەكونفەرەنتسيا وتەدى.

وسى كەزدە ءبىراز دەرەكتىڭ بەتى اشىلدى.

قانسوناردا بۇركىتشى شىعادى اڭعا...

جوعارىدا اتى اتالعان گيگانت- كومپانيالار باسەكەلەسىن وڭاي تابادى. بۇكىل اقپاراتتىق رەسۋرستى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ وتىر. ماسەلەن، Google ينتەرنەت قولدانۋشىلاردىڭ ۋاقىتى مەن اقشاسىن قايدا جۇمسايتىنىن – ءبارىن تالدايدى. Chrome براۋزەرى مەن ەلەكتروندى پوشتا، Android وپەراتسيالىق جۇيەسى مەن وعان ورنالاستىرىلعان قوسىمشا-دۇكەن، فايل ساقتاۋ سەرۆەرلەرى مەن باسقا دا اقپاراتتىق ونىمدەرى ارقىلى مالىمەت پەن دەرەك جينايدى.

الAmazon ەلەكترون كوممەرتسيا، بيزنەس پلاتفورماسى ارقىلى اقپارات جيناسا، Facebook ادامداردىڭ قانداي قوسىمشانى قولدانىپ، قايدا دەمالۋعا باراتىنىن ونلاين كورىپ وتىر.

سوندىقتان قارسىلاسىن انىقتاۋ بۇلارعا تۇك ەمەس. ەگەر نارىقتا جاڭا بىر باسەكەلەس پايدا بولسا، ونى باسىپ- جانشۋعا تىرىسادى. بۇعان 2012- جىلى تسۋكەربەرگتىڭ ىستەگەن مىنا ءبىر ءىسى دالەل بولادى.

2010- جىلى قۇرىلعان، نارىققا ەندى كىرىپ، قولدانۋشىنىڭ كوزايىمىنا اينالعانInstagram دى كورىپFacebook باسشىلىعى باسەكەدەن قورقا باستايدى. سودان تسۋكەربەرگ جاڭا پلاتفورمانى قۇرعان كەۆين سيستروممەن كەزدەسىپ، مىناداي ۋلتيماتۋم قويعان دەسەدى.

«ينستاگرامدى بىزگە ساتاسىڭ، بولماسا ءبىز ءدال سەنىكى سياقتى تاعى ءبىر قوسىمشا ويلاپ شىعارامىز»،- دەگەن.

Instagram نىڭ قۇلدىراۋىنان قورىققان سيستروم اقىر سوڭىندا تسۋكەربەرگكە ساتىپ تىنادى. ونى 2012- جىلىFacebook كومپانياسى $1 ميللياردقا ساتىپ الادى.

ال 2013- جىلى نارىقتاSnapchat مەسسەندجەرى پايدا بولادى. ونىڭ يەسى 23 جاستاعى ەۆان شپيگەلگە بارىپ تسۋكەربەرگە تاعى دا جوعارىداعى اڭگىمەنى ايتادى. بىراق شپيگەل كەلىسپەي قويادى. سودان تسۋكەربەرگ دالSnapchat سياقتى كلون شىعارىپ، اتاۋىنPoke دەپ قويادى. ءبىراق تسۋكەربەرگتىڭ بۇل پرودۋكتسياسىSnapchat تاي تانىمال بولا المادى. 2014- جىلىSlingshot دەگەن جوبانى شىعارادى. ول دا تانىمال بولمادى. الايداFacebook تىڭ قوس قوسىمشاسىSnapchat قا ءبىراز كەدەرگى كەلتىردى. باسەكەلەسىنىڭ اياعىنا تۇساۋ بوپ، دامۋىن كەشەۋلەتتى. Vine، Periscope تا سول كۇيدى كەشتى.

الAmazon كورپوراتسياسى باسەكەلەس كومپانيالاردى سەرىكتەس بولۋعا شاقىرىپ، ورتاق كەلىسىمگە كەلگەننەن كەيىن، ولاردىڭ ستارتاپ باعدارلامالارىن كلونداپ، كوشىرىپ الاتىن كورىنەدى. كوشىرىپ العان قىزمەتتى ارزان باعاعا نەمەسە تەگىن قىزمەتكە اينالدىرادى دا، باسەكەلەسىن شىعىنعا ۇشىراتادى. سونىڭ سەبەبىنەنNucleus، LinkedIn Confluent، Elastic سىندى جوبالار قۇردىمعا كەتتى.

Amazon باسشىلىعى ءتىپتى كوممەرتسيالىق ساۋداعا دا قول سالىپ، 2019- جىلى ءسابي جورگەگىن ساتۋمەن اينالىساتىنDiapers.com كومپانياسىن نارىقتان شىعارىپ تاستايدى. قالاي دەيسىز عوي؟ ەلەكترون ساۋدانىڭ قىر-سىرىن بىلەتىن، بۇكىل مالىمەتتى قولىندا ۇستاپ وتىرعانAmazon كىمگە نە كەرەگىن بىلەدى. قانداي تاۋاردىڭ ساۋداسى جاقسى ءجۇرىپ جاتقانىن كورىپ وتىر. سودان ءسابي جورگەگىنىڭ جاقسى ساتىلاتىنىن بايقاعانAmazon بۇل تاۋاردى ءوزى ساتىپ الىپ، ارزان باعامەن ساتا باستايدى. ماسەلەنDiapers ونى $20 ساتسا، بەزوس ونى $15 ساتادى. Amazon جورگەكتى ارزان ساتقانى ءۇشىن شىعىنعا كىرسە دە (اي سايىن 200 مىڭ دوللار)، سوڭىنا دەيىن قويمايدى. بىرنەشە ايدان كەيىنDiapers بانكروت بولادى. ال جورگەك نارىعىن قولعا تۇسىرگەنAmazon ەندى ونى $15  ەمەس، $24 ساتا باستايدى. بۇل – مونوپوليا مەن «زاڭدى» تۇردە باسەكەلەسىن جوق قىلۋدىڭ امالى ەكەنى انىق.

قازىر الەم پوليپوليادان مونوپولياعا ءوتىپ بارا جاتقانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. ۇساق ستارتاپتار گيگانت-كورپوراتسيالارعا جۇتىلىپ نە ساتىلىپ، سوعان جۇمىس ىستەپ جاتىر.

ءتىپتى دۇنيە ءجۇزى حالقىنىڭ ءوزى وسى كورپوراتسيالارعا سىرتتاي نە ىشتەي بولسىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇكىل ماسس-مەديا مەن ينتەرنەت-تەحنولوگيانىڭ ءبارى نە الەۋمەتتىك جەلىFacebook كە، نە ىزدەۋ سەرۆيسى گۋگلگە تاۋەلدى.

الەم ەكىگە بولىندى. AppStore قولدانۋشىلار مەنGoogle Play قولدانۋشىلارى، Pepsi نەCoca Cola، Yandex نەGoogle...

ترانسكومپانيالاردىڭ بيۋدجەتى ءبىر مەملەكەتتىك بيۋدجەتىمەن بىردەي. ماسەلەنAmazon مەنApple دىڭ ءبىر جىلعى تابىسى 150 ميلليون حالقى بار رەسەيدىڭ ءبىر جىلعى بيۋدجەتىمەن بىردەي.

قازاقستاننىڭ بيۋدجەتى 181.7 ملرد دوللار بولسا، Amazon نىڭ ءبىر جىلعى تاۋار اينالىمىنىڭ ءوزى 247.11 ميلليارد دوللارعا تەڭ.

قاينار: يىنتەرنەتتەن | رەداكتور: اراي | كورىلىم : 869 رەت

  • نازارلارىڭىز بىزدە بولسىن

ءسىز قىزىعاتىن مازمۇندار


جۇڭگو جىلجىمالى حابارلاسۋ سەرىكتەستىگى

تەكشەمىزگە قوسىلىڭىز